Vision Express: O wzroku kierowców

Wstęp

Przeprowadzona w listopadzie 2019 roku kampania edukacyjna pod patronatem Instytutu Transportu Samochodowego ma na celu zwiększenie świadomości profilaktyki w zakresie badań wzroku nie tylko dla zdrowia, ale także dla
bezpieczeństwa na drodze.

Przygotowany w jej ramach raport „O wzroku kierowców” podsumowuje kolejne już badanie opinii publicznej, przeprowadzane na zlecenie Vision Express.

Tym razem firma postanowiła dowiedzieć się więcej o stanie wzroku i oczu polskich kierowców.

Celem badania było sprawdzenie, jakie problemy ze wzrokiem najczęściej dotykają kierujących pojazdami oraz co robią, by im zapobiec.

Wyniki pozwoliły wyciągnąć wnioski o tym:

  • Jak często siadają za kierownicą?
  • Czy mają stwierdzoną wadę wzroku oraz stosują się do zaleceń specjalistów?
  • Jak często badają swój wzrok oraz kiedy robili to po raz ostatni?
  • Jakie dolegliwości związane ze wzrokiem odczuwają podczas jazdy?
  • Czy odbywają dłuższe podróże i stosują zalecane przerwy w podróży?

Wyniki

Z raportu „O wzroku kierowców” wynika, że:

  • 82% badanych kierowców deklaruje korzystanie z samochodu co najmniej 4 razy w tygodniu
  • 44% badanych kierowców samochodów ma wadę wzroku
  • 24% kierowców samochodów ze stwierdzoną wadą wzroku nie stosuje zaleconej korekcji optycznej
  • Blisko co czwarty kierowca (24%) deklaruje, że bada swój wzrok rzadziej niż co 3 lata
  • Najczęściej badają swój wzrok kierowcy po 60. roku życia: raz w roku – 39%, raz na 2 lata – 30%
  • 27% kierowców deklaruje, że gorzej widzi po zmroku: częściej kobiety (34%) niż mężczyźni (19%)
  • Na gorsze widzenie po zmroku najczęściej narzekają kierowcy pomiędzy 45. a 59. rokiem życia (32%)
  • Wśród kierowców z wadą wzroku, aż 40% odczuwa pogorszenie widzenia po zmroku
  • 42% kierowców deklaruje, że odbywa podróże dłuższe niż 6h
  • 22% osób prowadzących samochód codziennie bada swój wzrok rzadziej niż raz na 3 lata
  • W przypadku kierowców z niestwierdzoną wadą wzroku, aż 34% udaje się na kontrole do specjalisty rzadziej niż co 3 lata

„Stan techniczny” wzroku kierowców

Tylko do września tego roku wydano prawie 250 tys. praw jazdy i zarejestrowano ponad 1 mln samochodów osobowych1. Zatłoczone ulice i drogi stały się normą, jednak przy planowaniu czasu przejazdu nadal stanowią wyzwanie dla zmotoryzowanych.

W trakcie prowadzenia pojazdu wzrok odgrywa kluczową rolę – szacuje się, że za jego pomocą kierowca odbiera nawet 90 proc. informacji. Każde pogorszenie jakości widzenia znacząco ogranicza czas reakcji na zmieniającą się sytuację na drodze.

Jak pokazuje badanie „Vision Express o wzroku kierowców” nawet 44% kierowców zmaga się z wadą wzroku, jednak aż 24% z nich deklaruje, że nie stosuje zaleconej korekcji. Może to powodować gorsze widzenie i opóźniony czas reakcji przyczyniając się do powstawania niebezpiecznych sytuacji na drodze.

Najczęstsze „usterki” oczu

Według wyników przeprowadzonego badania najwięcej, bo aż 27% kierowców skarży się na pogorszenie widzenia po zmroku – najczęściej narzekają kierowcy pomiędzy 45. a 59. rokiem życia (32%). Wśród osób stosujących szkła korekcyjne odsetek ten wynosi aż 40%.

Kolejnymi dolegliwościami wskazywanymi przez polskich kierowców są: zmęczenie oczu (23%), łzawienie (14%) i ból głowy lub oczu (14%). Część kierowców ma także problem z niewyraźnym widzeniem (11%) oraz pogorszeniem możliwości skupienia wzroku (7%).

Planujesz podróż? Zaplanuj postój

Jazda samochodem, mimo iż dla wielu należy do czynności codziennych, pozostaje bardzo wymagająca dla narządu wzroku. Nieustanne skupienie się na wielu znajdujących się w różnej odległości obiektach powoduje zmęczenie oczu i może wpływać na jakość widzenia. Tym samym zmniejsza się czas, jaki pozostaje kierowcy na odpowiednio szybką reakcję.

Prowadzenie w trakcie długich tj. trwających powyżej 6 godzin podróży samochodem deklaruje 42% badanych kierowców. W takich sytuacjach eksperci zalecają stosowanie przerw w trakcie jazdy, najlepiej co 2 godziny. Podczas każdego postoju kierowca może wykonać także proste ćwiczenia, które pomogą oczom zregenerować się do dalszej jazdy.

Sprawny wzrok jak sprawny samochód

Podczas prowadzenia pojazdu kierowca nieprzerwanie obserwuje wskazania na tablicy rozdzielczej, drogę i innych uczestników ruchu, jednocześnie przewidując ich zachowanie. W trakcie każdego przejechanego kilometra podejmuje od 8 do 12 decyzji mając na każdą mniej niż pół sekundy. Musi także zachować odpowiednią ostrość widzenia, niezależnie od zmieniającego się otoczenia i warunków takich jak: silne słońce, mgła lub zapadnięcie zmroku.

Ta stała obserwacja wielu obiektów znajdujących się w różnej odległości wymaga wytężonej pracy narządu wzroku. Szczególne obciążenie dla oczu stanowi naprzemienne skupianie wzroku na obiektach bliskich i dalekich. Żeby osiągnąć odpowiednią ostrość widzenia konieczny jest nieustanny proces akomodacji, czyli dostosowania się soczewki oka do odległości, w jakiej znajduje się obserwowany przedmiot. Przykładem takiej sytuacji jest kontrola wskazań prędkościomierza i odczytywanie znaków drogowych.

Warto także zaznaczyć, że podobnie jak eksploatacji podlega pojazd, tak też zmienia się stan naszego zdrowia, w tym sprawność widzenia. Dlatego specjaliści zalecają, by badać wzrok przynajmniej raz w roku.

Skutecznie może być także stosowanie soczewek wyposażonych w specjalne powłoki, które niwelują refleksy świetlne, poprawiają kontrast oraz ostrość obrazu, a w efekcie zmniejszają podatność oczu na zmęczenie związane z wymienionymi zjawiskami.

 

Komentarz eksperta Vision Express

Prowadzenie samochodu to dla naszego wzroku duże wyzwanie, wymaga ciągłego skupienia wzroku na wielu elementach ruchu drogowego w zmieniających się warunkach oświetlenia i widoczności. Dlatego ważne jest, abyśmy mieli pewność, że nasze oczy są w stu procentach sprawne. Z wiekiem stan naszego wzroku może ulec zmianie, dlatego zalecamy regularne badania, najlepiej raz w roku. Ma to tym większe znaczenie, że zazwyczaj pogorszenie widzenia następuje stopniowo, dlatego łatwo może pozostać niezauważone. Ważnym czynnikiem, wpływającym na bezpieczeństwo w trakcie jazdy, jest także osłabienie zdolności akomodacji soczewki oka. Wpływa ona na ostrość widzenia przedmiotów w różnej odległości, np. tablicy rozdzielczej samochodu i oddalonych od pojazdu znaków drogowych. Częste badanie wzroku pozwala szybko wykryć pogorszenie widzenia, a stosując odpowiednią korekcję możemy zapobiec rozwojowi wady wzroku oraz wspomóc oczy w trakcie prowadzenia pojazdu. Dzięki temu unikniemy ich nadmiernego wysiłku i zapewnimy sobie optymalny czas reakcji na sytuację na drodze

- tłumaczy dr Robert Grabowski, Dyrektor Medyczny Vision Express

 

Komentarz eksperta Instytutu Transportu Samochodowego

Bezpieczne prowadzenie auta wymaga od kierującego przede wszystkim sprawności w zakresie koordynacji wzrokoworuchowej, ponieważ 90% informacji docierających do kierowcy to informacje wzrokowe. Sprawność ta ulega osłabieniu wraz z wiekiem, a zatem aby sprawnie i odpowiedzialnie funkcjonować w roli kierowcy, należy na bieżąco i refleksyjnie podchodzić do wszelkich obserwowanych zmian w tym zakresie. Dla przykładu, podczas jazdy w warunkach ograniczonego oświetlenia, blisko 1/3 kierowców przyznaje, że gorzej widzi po zmroku. Dane te są o tyle niepokojące, że wielu z nich pomimo tego aktywnie uczestniczy w ruchu drogowym. Alarmujący jest także fakt, iż znaczna większość kierowców, pomimo obowiązkowej korekcji wzroku, nie stosuje się do tych zaleceń podczas jazdy samochodem. Należy pamiętać, iż tego rodzaju sytuacja ma swoje odzwierciedlenie w poziomie naszego bezpieczeństwa. Zaniedbania w kwestii wzroku mają bowiem realne przełożenie na bezpieczeństwo w ruchu drogowym

- komentuje dr Ewa Odachowska, psycholog transportu Instytutu Transportu Samochodowego

Okulary dla kierowców

Kierowcom dedykowana jest oferta specjalnych szkieł wyposażonych w powłokę Drive, która poprawia kontrast w trakcie jazdy i eliminuje refleksy świetlne dzięki czemu zapewnia wyraźniejszy obraz oraz zmniejsza podatność oczu na zmęczenie. Dodatkowo powłoka ta zapewnia większą odporność na zaparowanie, zarysowanie oraz zabrudzenia.

O Instytucie Transportu Samochodowego

Instytut Transportu Samochodowego od 67 lat kompleksowo zajmuje się kwestiami transportu samochodowego. Oferta naukowo-badawcza Instytutu dotyczy obszarów, które są szczególnie istotne dla planowania i realizacji polityki państwa i są niezbędne dla zapewnienia m.in. bezpieczeństwa publicznego oraz poprawy jakości życia obywateli.

Są to zadania dotyczące bezpieczeństwa transportu, ekonomiki transportu, ochrony środowiska i bezpieczeństwa technicznego.

ITS to wiodący instytut badawczy, zarówno na arenie międzynarodowej jak i krajowej, w zakresie transportu samochodowego.

Szczegółowe informacje o ITS dostępne są na stronie: www.its.waw.pl

 

O badaniu

Na potrzeby niniejszego raportu firma Vision Express zleciła przeprowadzenie badania opinii przez instytut badawczy IQS.

Badanie zostało zrealizowane metodą CAWI (Computer Assisted Web Interview) w październiku 2019 roku.

Próbę badawczą stanowiła reprezentatywna grupa 1000 kierowców w wieku od 18 do 65 lat.